Arrest HvJ EU: meldingsverplichtingen van ongebruikelijke transacties voor financiële ondernemingen 16 mei 2013 09:00:16
Op 25 april jl. heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie een belangrijke uitspraak gedaan voor compliance officers van kredietinstellingen die actief zijn in een lidstaat zonder er gevestigd te zijn.
De in Gibraltar gevestigde Jyske Bank opereert rechtstreeks in Spanje en de door de bank aangeboden diensten vallen onder het vrije dienstenverkeer in de EU. De Spaanse financiële-inlichtingendienst had sterke aanwijzingen dat Jyske Bank betrokken zou zijn bij het witwassen van geld en vroeg om inlichtingen, welke geweigerd werden met een beroep op het in Gibraltar geldende bankgeheim. Jyske Bank betoogde dat haar informatieplicht slechts geldt ten aanzien van de financiële-inlichtingendienst van Gibraltar. Het Hof moest in deze zaak antwoorden op de vraag of de Spaanse financiële autoriteit, gelet op de Europese richtlijn 2005/60/EG ter bestrijding van het witwassen van geld, kan eisen dat de gevraagde inlichtingen rechtstreeks aan haar worden verstrekt, of dat daartoe een verzoek moet worden ingediend bij de bevoegde autoriteiten van Gibraltar.
Volgens het Hof verzet het Unierecht zich niet tegen de Spaanse regeling volgens welke kredietinstellingen die in Spanje actief zijn zonder er gevestigd te zijn, de voor de bestrijding van het witwassen en de financiering van terrorisme noodzakelijke gegevens rechtstreeks aan de Spaanse autoriteiten moeten verstrekken. Bij gebreke van een doeltreffend mechanisme ter verzekering van een volledige samenwerking tussen de lidstaten dat de mogelijkheid biedt deze misdrijven doeltreffend te bestrijden, is deze regeling een evenredige maatregel.
Voor de volledige uitspraak zie de link.
(Robbert – Jan Boswijk)
[download pdf-bestand] HvJ EU 25 april 2013 (Jyske Bank)

Enquete-onderzoek implementatie UK Bribery Act 2 november 2012 09:44:02
Uit een onderzoek van 'WellervanWoerden' naar de implementatie van de Act blijkt dat de aanvankelijk grote belangstelling voor de wettelijke regeling zich niet direct heeft vertaald in een voortvarende implementatie.
In het onderzoeksrapport Implementatie UK Bribery Act 2010 bij ondernemingen in Nederland wordt onderzocht, zoals uit de titel van het rapport blijkt, in hoeverre de wettelijke regeling al geïmplementeerd is binnen het Nederlandse bedrijfsleven.
Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat 95% van het bedrijfsleven bekend is met de Bribery Act. Opvallend is dat de prioriteit die wordt gegeven aan de implementatie beduidend lager ligt. De mogelijke verklaring voor de achterblijvende implementatie is de verhoogde regeldruk in Nederland, dat de naleving reeds is geregeld via een ander compliance beleid of het feit dat Nederland niet hoog scoort op de index van corrupte lidstaten en mogelijk onvoldoende druk wordt gevoeld om binnen dit klimaat maatregelen te treffen.
42% procent van ondernemingen heeft de regelgeving inmiddels volledig doorgevoerd. Dit lage procentuele aantal wordt verklaard uit het feit dat de invoering van het compliance beleid vaak pas recentelijk is aangevangen. Zoals uit de cijfers blijkt zal dus nog een groot deel van de ondernemingen vaart achter de implementatie moeten zetten.
Geconcludeerd kan worden dat in zijn algemeenheid er wel degelijk vorderingen zijn gemaakt op het gebied van de implementatie. Evenwel is de implementatie ook nog goeddeels gaande. Het is nog te vroeg om een finaal oordeel te vellen over de staat van de UK Bribery Act 2010 binnen het Nederlandse bedrijfsleven.
(Robbert – Jan Boswijk)
[download pdf-bestand]
[geen link beschikbaar]

Marktmanipulatie 19 oktober 2012 14:44:32
Hardere aanpak van handel met voorkennis en marktmanipulatie gaat uit Europa komen. De Economische Commissie in het Europees Parlement stemde op 9 oktober jongstleden in met een strengere aanpak van het probleem.
De reden voor het Europese initiatief, is de tot op heden versplinterde aanpak van marktmisbruik binnen de lidstaten. Ook blijkt uit recente schandalen dat het opleggen van administratieve boetes onvoldoende afschrikwekkend werkt. De financiële sector blijkt onvoldoende in staat haar gedrag te veranderen.
De politiek vreest dat de fraude een hardnekkige kwaal is binnen de sector. Deze mening is in het bijzonder gesterkt door het in juli van dit jaar verschenen rapport, door Labaton Sucharow, over de beroepsethiek van bankiers. Op Wall Street oordeelt een kwart van de bankiers dat fraude, oplichting en andere onoorbare praktijken ‘part of the game’ is. In het Verenigd Koninkrijk stelt een derde van de bankiers weet te hebben van illegale activiteiten. De bereidheid om een misdrijf te plegen, geldt voor maar liefst 16 procent van de bankiers met een seniorfunctie.
De recente schandalen en dit verontrustende beeld heeft tot de oproep geleid om marktmisbruik Europa breed strafrechtelijk aan te pakken. Het voorstel breidt de lijst van verboden marktmisbruik uit en biedt toezichthouders meer onderzoeksmogelijkheden tegen verdachte ondernemingen en personen. Ook wordt voorgesteld marktmisbruik te bestraffen met minimaal vijf jaren celstraf, omdat is gebleken dat boetes onvoldoende werking hebben.
Het is nu afwachten hoe het voorstel wettelijk vorm krijgt. Binnenkort zullen de EU-lidstaten in onderhandeling treden over de vernieuwde aanpak.
(Robbert – Jan Boswijk)
[download pdf-bestand] wetgevingsprocedure

Accijnsfraude 9 oktober 2012 14:24:48
De strijd tegen accijnsfraude wordt sinds deze maand ook digitaal gevoerd. Op de vakbeurs Tabaksplus heeft de Douane een smartphone app gelanceerd, dat de burger in staat stelt vermoedelijke accijnsfraude te melden.
Het digitale loket moet de drempelvrees bij burgers, om de signalen fraude in een eerder stadium te melden, verminderen. Deze maatregel past in het dit jaar ingezette beleid om accijnsfraude steviger en doelgerichter aan te pakken.
In het door de Algemene Rekenkamer opgestelde rapport Bestrijding van accijnsfraude bij alcohol en tabak blijkt dat in de jaren 2005-2012 onvoldoende zicht was op de bestrijding van accijnsfraude. De bestrijding van de fraude heeft in die jaren geen hoge prioriteit gekregen. Ook bleek het voor de opsporende autoriteiten onvoldoende duidelijk welke concrete doelen werden nagestreefd in de bestrijding van de accijnsfraude. Het bestrijdingsbeleid was simpelweg onduidelijk en weinig effectief meent de Algemene Rekenkamer.
Het onderzoeksrapport heeft de accijnsfraude op de politieke agenda gezet. Staatssecretaris Weekers erkent dat doelgerichte aanpak van het probleem noodzakelijk is ter bestrijding van de fraude. Weekers meent dat toezicht en fraudebestrijding geobjectiveerd, geïntensiveerd en gerationaliseerd moet worden. In de praktijk leidde de hernieuwde aanpak tot de oprichting van een speciaal team ter bestrijding van de accijnsfraude en meer veldcontroles.
De jongste loot in de fraudebestrijding is de eerder genoemde smartphone app. De bestrijding wordt niet langer alleen vanuit de overheid gevoerd, maar ook de burger kan meehelpen. Vooralsnog richt de app zich op de fraude met tabaksgoederen. Vanaf 2013 kunnen andere vormen van accijnsfraude (vermoedelijk) ook via de app worden gemeld.
(Robbert – Jan Boswijk)
[geen pdf-bestand beschikbaar] [bekijk link]

Resulteert zelf melden van omkopingsgevallen in een lagere FCPA-boete? 7 oktober 2012 15:14:17
Nee, concluderen twee wetenschappers van de New York School of Law. Ook voor de Nederlandse praktijk is het aardig om het rapport Foreign Affairs and Enforcement of the Foreign Corrupt Practisces Act in te zien.
Deze conclusie is op zijn minst verbazingwekkend, daar de Securities and Exchange Commission (SEC) en de Department of Justice (DOJ) stellen de sanctioneren te matigen als sprake is van verzachtende omstandigheden. Dit is niet het geval. Dit resultaat lijkt bepaald geen stimulans om FCPA-overtredingen te melden en leidt ertoe dat de bestrijding door de Amerikaanse autoriteiten lastiger wordt. Het is dus maar zeer de vraag hoe het meldingsbeleid in de toekomst gaat uitpakken.
In het rapport valt echter meer te lezen dan de hierboven geschreven conclusie. De wetenschappers onderzoeken in meer algemene zin hoe de SEC en DOJ omgaan met FCPA-schendingen vanuit een viertal hypotheses: Proportionaliteit, Altruisme, Eigen belang en coördinatie.
De SEC en DOJ lijken op individueel niveau de sanctionering niet te matigen als sprake is van een buitenlandse strafoplegging of strafrechtelijk onderzoek. Dit kan worden verklaard door de beschikbaarheid van meer bewijsmateriaal als ook een buitenlandse mogendheid onderzoek doet naar een onderneming. Meer bewijs leidt tot een sterkere zaak en mogelijk tot een zwaardere sanctie. De ondernemingen die het zwaarst worden gesanctioneerd, zijn vaak gevestigd in een land met een (langdurige) bilaterale overeenkomst met de SEC, een wederzijdse rechtshulpovereenkomst met de Verenigde Staten en een streng anti-corruptiebeleid. De keuze om deze categorie ondernemingen lijkt bewust vaker en zwaarder te worden gestraft dan de overige ondernemingen.
Concluderend wordt in het rapport gesteld dat omvang van de opgelegde sancties niet alleen afhankelijk is van de grootte van de overtreding, maar ook meespeelt waar de onderneming vandaan komt en waar de overtreding is begaan. Dit schetst een ander beeld dan de Amerikaanse autoriteten proberen uit te dragen. De conclusies geven stof tot nadenken voor ondernemingen en beleidsmakers.
(Robbert – Jan Boswijk)
[download pdf-bestand] [bekijk link]

aanpak btw-carrouselfraudes succesvol en grotere rol voor private organisaties 1 oktober 2012 15:12:50
De fraudestrijd is echter nog lang niet gestreden. Het probleem vereist een blijvende aandacht. Recentelijk zijn enkele nieuwe maatregelen aangekondigd door de staatssecretaris van Financiën.
De aanpak van btw-fraude staat sinds 2009 prominent op de politieke agenda. Na de aanvankelijke alarmerende berichten over de omvang de btw-fraude, is een stevige aanpak geïnitieerd. Ter bestrijding van de carrouselfraude heeft de Belastingdienst meer personeel ingezet. Ook zijn er maatregelen genomen om de preventie en detectie te verbeteren. Deze aanpak heeft zijn vruchten afgeworpen. De omvang van de carrouselfraude is gedaald van 131 miljoen euro in de jaren 2003-2007 naar 39 miljoen euro in de jaren 2008-2011. De fraudestrijd is echter nog lang niet gestreden. Het probleem vereist een blijvende aandacht. Recentelijk zijn enkele nieuwe maatregelen aangekondigd door de staatssecretaris van Financiën.
Uit zijn bief aan de Tweede Kamer over de bestrijding van intracommunautaire btw-carrouselfraude volgt welke nieuwe maatregelen er worden genomen om te voldoen aan de Richtlijn btw-factureringsregels. Naast een btw-verleggingsregeling voor bepaalde bedrijfstakken wordt een multidisciplinaire aanpak voorbereid waarin diverse betrokken partijen op structurele basis en op een geïntensiveerde wijze samenwerken om carrouselfraude te bestrijden en de criminelen die erachter zitten op te sporen. Hierbij is een grote rol weggelegd voor het bedrijfsleven en wordt momenteel een nog intensievere betrokkenheid van het bankwezen bij de opsporing van carrouselfraude verkend. Omdat volgens de staatssecretaris beide partijen gebaat zijn bij een effectieve aanpak van fraude hebben enkele banken zich inmiddels bereid verklaard om met het ministerie van Financiën en de Belastingdienst te verkennen hoe de onderlinge samenwerking en gegevensuitwisseling verder kan worden geoptimaliseerd. De staatssecretaris geeft in dit verband aan dat hij mogelijk met voorstellen komt om de wetgeving aan te passen teneinde de uitwisseling van informatie mogelijk te maken.
(Robbert – Jan Boswijk)
[download pdf-bestand] [bekijk link]

Cloud computing: de digitale risico’s nader bekeken 18 oktober 2012 14:41:24
Hieronder volgt een korte bespreking van de inhoud van de "CCBE guidelines on the use of cloud computing services by lawyers".Cloud computing is niet zonder risico’s en de advocaat moet waken voor zijn professionele rechten en plichten.
1. De problematiek
Cloud computing is het digitaal verwerken en opslaan van informatie op de externe server van de clouddienstverlener. Via het internet wordt toegang verkregen tot de clouddienst. Vooropgesteld: het gebruikmaken van cloud computing is niet slecht. Het biedt verschillende voordelen aan de advocatuur. Men denke aan de kostenbesparing die de digitalisering met zich meebrengt. De digitalisering heeft echter ook een keerzijde, de aard van de gegevens vereist een vergaande bescherming. Drie risico’s: Allereerst moet sprake zijn van voldoende dataprotectie. Derden mogen geen toegang verkrijgen tot de clouddienst. Op de tweede plaats moet bedacht worden dat de geheimhoudingsplicht van de advocaat ook digitaal gewaarborgd moet worden. Ten derde moet aan de overige professionele verplichtingen van de advocaat ook recht gedaan worden. De advocaat moet dus kunnen garanderen dat het gebruik van een clouddienst veilig is.
Overigens is het niet gezegd dat de advocaat zonder meer geheimhoudersinformatie kan toevertrouwen aan een veilige clouddienst. Hij (of zij) kan mogelijk verplicht worden toestemming te vragen aan diens cliënt om geheimhoudersinformatie te vertrouwen aan de clouddienst.
Ook moet goed in ogenschouw genomen worden aan welke clouddienst de informatie wordt aangeboden. Cloud computing is een internationaal fenomeen en menig aanbieder is gehuisvest buiten de Nederlandse landsgrenzen. Niet iedere clouddienstverlener kan op basis van zijn nationale wetgeving de digitaal opgeslagen informatie voldoende waarborgen. De advocaat moet dus onderzoeken of zijn dienstverlener de gewenste veiligheid kan beiden. In het bijzonder moet gewaakt worden voor de zogenaamde ‘long-arm foreign legislation’ dat nationale instanties in staat stelt toegang te verkrijgen tot in de clouddienst opgeslagen informatie van binnenlandse of buitenlands clouddienstverleners.
2. De richtlijn
In de CCBE richtlijnen worden tien aanbevelingen gedaan voor een adequate omgang met cloud computing. Ik verwijs u daar graag naar.
3. Conclusie
Cloud computing zal in de toekomst mogelijk een hoge vlucht nemen binnen de advocatuur. Dat is ook niet verwonderlijk gezien de voordelen van de dienstverlening. Zolang duidelijk is welke risico’s cloud computing met zich meebrengt en daarop voldoende wordt geanticipeerd, lijkt een nieuwe manier van archiveren geboren. Vooralsnog is het afwachten hoe de implementatie van de eerste cloud computing experimenten verloopt.
(Robbert – Jan Boswijk)
[download pdf-bestand] [bekijk link]